Φεστιβαλ ταινιών μηκρού μήκους Δραμας 2012: ΑΙΘΡΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΜΕΣΗΜΕΡΙΑ

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: ΑΙΘΡΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΜΕΣΗΜΕΡΙΑ

Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Παύλος Μεθενίτης άνοιξε το μεσημέρι της Τρίτης  το  αφιέρωμα του Φεστιβάλ στην έντυπη έκφραση, με τα καθιερωμένα λογοτεχνικά μεσημέρια στο Αίθριο του Φεστιβάλ παρουσιάζοντας το διδακτορικό του σκηνοθέτη, animator και καθηγητή Σπύρου Σιάκα, αλλά και τη νέα ποιητική συλλογή του Ανδρέα Αρνάκη.

Δείτε εικόνες σε υψηλή ανάλυση ΕΔΩ

«Μέθοδοι και εργαλεία εισαγωγής του animation στην εκπαιδευτική διαδικασία, Animation δραστηριότητες μάθησης με βάση ένα λογοτεχνικό κείμενο»

Στην μελέτη του «Μέθοδοι και εργαλεία εισαγωγής του animation στην εκπαιδευτική διαδικασία, Animation δραστηριότητες μάθησης με βάση ένα λογοτεχνικό κείμενο» (εκδόσεις: Ελληνικό Δίκτυο Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης (Ε.Δ.Α.Ε.) / Επιστημονική Εταιρεία), ο Σπύρος Σιάκας προτείνει την δημιουργία animation στην τάξη με βάση ένα λογοτεχνικό κείμενο.

Έχοντας εφαρμόσει στην Δράμα την διαδικασία αυτή -η αρχή μάλιστα έγινε με ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που οργάνωσε το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας την τριετία  2005-2008 σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης- προτείνει την αξιοποίηση του animation σε όλα τα σχολικά μαθήματα: ξένες γλώσσες, μαθηματικά, περιβαλλοντική αγωγή, φυσική κ.ο.κ.

 «Αυτά άλλωστε θα είναι και τα επόμενά μου βιβλία», πληροφόρησε το κοινό, υπογραμμίζοντας πως η διαδικασία που περιγράφει ξεπήδησε κατευθείαν «μέσα από την κιμωλία, δηλαδή μέσα από τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού σχολείου».

Η μελέτη του χωρίζεται σε δύο μέρη: Στο πρώτο μέρος, που απευθύνεται στους εκπαιδευτικούς,  αναπτύσσεται  το παιδαγωγικό πλαίσιο εισαγωγής του animation στην εκπαιδευτική διαδικασία, το οποίο κινείται επάνω σε  παιδαγωγικές αρχές και  θεωρίες μάθησης που συμβάλουν  στην ανάπτυξη της  κριτικής σκέψης, της δημιουργικότητας, της συνεργασίας  και της γνωστικής αυτονομίας του μαθητή.   

Στο δεύτερο μέρος, που απευθύνεται στους μαθητές-δημιουργούς,  περιλαμβάνονται φύλλα εργασίας τα οποία αναφέρονται σε συγκεκριμένα στάδια δημιουργίας μιας ταινίας animation. Η προτεινόμενη μεθοδολογία και τα φύλλα εργασίας διαμορφώθηκαν  μέσα από την εφαρμογή τους  δεκάδες εργαστήρια  και επιμορφωτικά βιωματικά σεμινάρια σε εκπαιδευτικούς σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Όπως ο ίδιος εξήγησε, το βιβλίο του, εκτός από τους εκπαιδευτικούς, μπορεί να φανεί χρήσιμο  και σε νέους δημιουργούς που θέλουν να δημιουργήσουν μια προσωπική ταινία animation καθώς προσφέρει εργαλεία δημιουργίας animation που  οδηγούν βήμα – βήμα και με  ορθό τρόπο στην  δημιουργία μιας ταινίας animation με βάση ένα λογοτεχνικό κείμενο από το σενάριο μέχρι το τελικό μοντάζ.

«Τα Άγουρα Βερίκοκα»

 «Τα Άγουρα Βερίκοκα» (εκδόσεις Ιστορικό Φωτογραφικό Αρχείο Νεώτερης Ελλάδας), τιτλοφορείται η ποιητική συλλογή του Ανδρέα Αρνάκη, για την οποία μίλησε η Ελένη Γύζη, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και απόγονος του μεγάλου ζωγράφου Γύζη.

Η κ. Γύζη χαρακτήρισε «αιχμηρό και σαρκαστικό» τον λόγο του ποιητή, ενώ επεσήμανε πως η ποιητική του συλλογή μπορεί να μην έχει σχέση με το σινεμά, αλλά οι ψηφίδες της θυμίζουν «μικρά σενάρια μιας διαδρομής που ορίζει η αξιοπρέπεια», προσθέτοντας πως ο δημοσιογράφος και ποιητής Αρνάκης είναι «ένας ελεύθερος άνθρωπος». Καθώς έζησε για χρόνια στην Γερμανία, κάποιες στιγμές «η φωνή του κινείται σε τόπους μελαγχολικούς και συχνά επώδυνους».

Ας σημειωθεί πως μετά τον επαναπατρισμό του, ο Ανδρέας Αρνάκης, ίδρυσε την Διεύθυνση Απόδημου Ελληνισμού στην ΕΡΤ.

Παραθέτουμε αυτούσια την παρουσίαση του Α. Αρνάκη από τον Παύλο  Μεθενίτη:

«Ήταν δική μου απόφαση/ να γίνω δωρητής ψυχής/μα ο ασθενής κοινωνικός οργανισμός/ απέβαλε το μόσχευμα»

Κυρίες και κύριοι αυτούς τους ωραίους στίχους τους έγραψε ο Ανδρέας Αρνάκης. Το βιβλίο του, «Τα άγουρα βερίκοκα», περιέχει επιλεγμένα ποιήματα, μερικές δεκάδες, από τα τριακόσια που έγραψε ο ποιητής σε διάστημα 35 χρόνων. Είναι η δική του «δωρεά ψυχής», όπως σας διάβασα πριν. Τώρα, δεν ξέρω για τον ασθενή κοινωνικό οργανισμό γενικά, αλλά αυτό το κινηματογραφικό και λογοτεχνικό κύτταρο της Δράμας διόλου δεν αποβάλλει το μόσχευμα, αντίθετα, το εγκολπώνεται.

Ο Αρνάκης είναι ένας παλιός εμιγκρές. Έφυγε για τη Γερμανία στα τέλη της δεκαετίας του ’50, και επαναπατρίστηκε στα τέλη του ’90.  Πριν γίνει ευρέως γνωστός στη χώρα υποδοχής με το ραδιοφωνικό του πρόγραμμα «Ραντεβού στη Γερμανία», ο Αρνάκης την ίδρωσε τη φανέλα του, που λένε: δούλεψε σε ορυχείο, σε χυτήριο και σε αυτοκινητοβιομηχανία. Η παρουσία του από τα ερτζιανά, μαχητική. Η φωνή του, που υπερασπιζόταν τα δικαιώματα των ξένων εργατών, αλλά και η αντιδικτατορική του δράση, τού κόστισαν την αφαίρεση της ελληνικής ιθαγένειας από τους χουντικούς, αλλά και τον ανοιχτό πόλεμο από μερίδα του γερμανικού πολιτικού κόσμου – μέχρι επερώτηση στη Βουλή έγινε για πάρτη του… Όμως, όπως λέει ο ίδιος ο ποιητής:   «ζητήσαμε εργάτες και ήρθαν άνθρωποι»…

Αυτή την ανθρωπιά διακονεί ο ποιητής στο βιβλίο του. Με στίχο θετικό, σαφή και ευθύβολο, με ευχέρεια στη σύνθεση ποιητικών εικόνων, ο Αρνάκης γράφει για τη ξενιτιά, τη μοναξιά, τις μνήμες του παρελθόντος, την κοινωνική αδικία, την εξουσία, τον έρωτα, τις τυχαίες συναντήσεις, τη αγάπη, τον χρόνο και το διάβα του, τον θάνατο, τους πολιτικούς αγώνες, τα ναίδρια του δρόμου, τον Χριστό, τον Εμφύλιο, τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα.

Διαβάζοντας τα ποιήματά του, άκουγα τη ψυχή του Αρνάκη να μελωδεί τους πόθους και τα πάθη των ανθρώπων, χωρίς όμως να μου βαραίνουν τη καρδιά: ευτυχώς ο ποιητής έχει επίσης το χάρισμα του χιούμορ. Σε πολλά ποιήματα ο ακροτελεύτιος στίχος είναι ένα οξυδερκές σχόλιο, ένα πικρό καλαμπούρι, αν μπορώ να το πω έτσι, που δίνει φτερά στο ποίημα. Παράδειγμα: το ποίημα με τον τίτλο «Φτερά του έρωτα», μιλά για μια δασκάλα που επιβλέπει τους  μικρούς μαθητές της σε μια αυλή, γεμάτη από σπουργίτια. Τα μικρά στρουθία έχουν την τελευταία λέξη: «Δεν ήξερε η ψυχούλα μου/πως τα ανθρώπινα φτερά/ Φορές τα δίνει ο έρωτας/Φορές και τα τσακίζει.» Δε ξέρω, αλλά κάποια από τα γραφτά του Αρνάκη έχουν αυτό το καβαφικό άρωμα του τελευταίου στίχου, που συνοψίζει το νόημα του ποιήματος.

«Τα άγουρα βερίκοκα» της παιδικής ηλικίας, «που κλέβαμε από εχθρικούς μπαξέδες» είναι το ποίημα που έδωσε τον τίτλο του στο βιβλίο. Εδώ, βέβαια ο ποιητής τραγουδά τη νιότη, που ‘δειχνε πως θα γινόμασταν άλλοι. Πως δεν θα συμβιβαζόμασταν ποτέ, πως θα ήμασταν για πάντα φίλοι, πως, πως…Όμως, ο παλιός ο φιλαράκος, τα ξέχασε τα βερίκοκα, κι έγινε πολιτευτής, αφήνοντας τον ποιητή θεματοφύλακα μιας ανάμνησης. Ο καθένας στο πόστο του.

Ο Αρνάκης παραμένει σ’ αυτό το πόστο, στη σκοπιά του, αμετακίνητος, για πενήντα χρόνια. Με τη ξενιτιά έμαθε τα γύφτικα τα βήματα, τον αρχαίο χορό του περιπλανώμενου, γι’ αυτό η καρδιά του έχει μαλακώσει με τους πονεμένους ανθρώπους, της γης τους κολασμένους, όπως θα έλεγε ένας άλλος κοινωνικός ποιητής, κι έχει σκληρύνει με τους άλλους, τους κάλπηδες, τους δήθεν, τους χυδαίους. Στο ομώνυμο ποίημα, ο Αρνάκης μιλά για τα θύματα του Εμφυλίου, που ήρθανε στη γειτονιά του, και καταλήγει: «Οι νέοι γείτονες που τόσο αγάπησα/υπήρξαν ντόμπροι, σέρτικοι, σταράτοι/ κι όχι μικροαστοί μαϊμούδες με μπιντέ»!

Κυρίες και κύριοι, ο Ανδρέας Αρνάκης, ένας «άνθρωπος ποιητής», όπως λέει στο ποίημα «Άρτεμις», του οποίου η ζωή ήταν, συγνώμη, είναι, μια «ζωγραφιά από αίμα και όνειρο που ξέφυγε απ’ το κάδρο…».

Παρουσίαση σκηνοθετών από τον κριτικό κινηματογράφου, Κώστα Κωνσταντινίδη

Η διάδοση της ψηφιακής  εικόνας έναντι του παραδοσιακού τρόπου κινηματογράφησης σε φιλμ (σούπερ 8, 16 και 35 mm), βρέθηκε στο επίκεντρο της σημερινής, πρώτης παρουσίασης των σκηνοθετών στο αίθριο του Φεστιβάλ Δράμας με συντονιστή τον κριτικό κινηματογράφου Κώστα Κωνσταντινίδη. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο που τα 35 χρόνια του φεστιβάλ γιορτάζονται με την ενοποίηση των δύο διαγωνιστικών τμημάτων (φιλμ και digi).

Η Αργυρώ Κουρλίτη, που προέρχεται από τον χώρο του θεάτρου και του χορού, εξήγησε πως γύρισε την πρώτη ταινία της «Κλέφτρα» σε δύο μόλις μέρες με steadycam καθώς αυτό υπηρετούσε καλύτερα την ιδέα της: «μια κοπέλα περιφέρεται ανάμεσα σε στυλιζαρισμένους ήρωες, ζωντανούς νεκρούς, πρόσωπα ανήμπορα να βοηθήσουν ενώ όλα γύρω τους καταρρέουν, εν μέσω φυσικών τοπίων και κατεστραμμένων κτιρίων… Η ταινία της, αλληγορική και χωρίς πολλούς διαλόγους, αναφέρεται σε έναν εξαθλιωμένο κόσμο. «Εμπνεύστηκα από την καθημερινότητά μας, όπου ο καθένας κοιτά το βόλεμά του, αδιάφορος για τον άλλο –μια κατάσταση που έχει ενταθεί τελευταία».

Με μια «μικρή, φτηνή ψηφιακή κάμερα» γύρισαν την ταινία τους «Trfck» οι Ζήσης Κοκκινίδης και Ίων Παπασπύρου που καταπιάστηκαν με τον καυτό θέμα του trafficking. “Μας ενδιέφεραν οι γυναίκες που εκπορνεύονται με το ζόρι», εξήγησαν. Έκαναν άλλωστε μεγάλη έρευνα για το θέμα -και στο ίντερνετ. «Αντλήσαμε από πολλές περιπτώσεις –κάποιες πραγματικά απίστευτες. Υπήρξε περίπτωση γυναίκας που έπεσε από το μπαλκόνι, όπως συμβαίνει στην ταινία μας. Έπεσε μάλιστα στο καπό ενός ταξί, που μετά την πήγε στο νοσοκομείο».

Η Νικολέτα Λεούση γύρισε την δική της ταινία, “Signed Agreement”, στο πλαίσιο των σπουδών της στην Αγγλία. Θέμα της η σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ δύο πολύ διαφορετικών γυναικών: μιας ηλικιωμένης με προχωρημένη άνοια, και μιας έφηβης που μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο και αναλαμβάνει να ζήσει μαζί της για να την βοηθήσει στις καθημερινές της ανάγκες. Τελικά έρχονται κοντά.

Κανείς τους δεν γύρισε ποτέ ταινία σε φιλμ. Όπως ανέφεραν, το ψηφιακό σε διευκολύνει αλλά δεν σου λύνει όλα τα προβλήματα: «Δεν χρειάζεται να περιμένεις, αλλά όταν δεν πληρώνεις τους συνεργάτες σου πας σύμφωνα με τα δικά τους προγράμματα. Άρα έχεις άλλου είδους προβλήματα», εξήγησε η Α. Κουρλίτη.

“Το γεγονός ότι μπορείς να γυρίσεις ένα πλάνο 10 και 15 φορές σε αντίθεση με το φιλμ που επιβάλλει εκ των πραγμάτων μια οικονομία, δεν σημαίνει ότι κινδυνεύεις να πλατειάσεις;”  Αναρωτήθηκε  ο Κ. Κωνσταντινίδης.

«Σημαντικό είναι να κάνεις την οικονομία εσύ κι όχι το μέσο», ξεκαθάρισε ο Ζ. Κοκκινίδης. «Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να τεμπελιάσεις, όχι όμως αν από την αρχή ξέρεις τι θέλεις», διευκρίνισε η Ν. Λεούση.

 

Share